สุทธิชัย หยุ่น
สื่อมวลชน ผู้บุกเบิกวงการมายาวนานถึง 50 ปี

หุ่นยนต์ทำงานแทนนักข่าวได้แล้ว!

327

วันอาทิตย์ที่ 10 กุมภาพันธ์ 2562

หุ่นยนต์ทำงานแทนนักข่าวได้แล้ว!         

ภาพข้างบนคือสาวงามชื่อ “อมิเลีย” เป็นหุ่นยนต์ตาสีฟ้า ผมบรอนซ์ทำงานในสำนักงาน สวีดิชแบ๊งค์ (Swedish bank SEB) ใช้ระบบปัญญาประดิษฐ์ (AI: Artificial Intelligence)

หน้าที่หลักของเธอคือเป็นพนักงานรับโทรศัพท์และตอบคำถามของลูกค้าที่เคาท์เตอร์ ที่เก่งกว่ามนุษย์คือเธอมีความสามารถจดจำคู่มือเอกสารจำนวน 300 หน้าในชั่วแค่ 30 วินาที และสามารถพูดโต้ตอบได้ 20 ภาษา

ที่สำคัญคือเธอสามารถรับโทรศัพท์หลายพันคู่สายได้ในเวลาเดียวกัน … รอยยิ้มที่มั่นใจของเธอเกิดจากเทคโนโลยีหุ่นยนต์ประดิษฐ์

อมิเลียยังทำงานในบริษัท Borough of Enfield ในลอนดอน และในบริษัท UBS ในเมืองซูริก สวิตเซอร์แลนด์

อีกภาพหนึ่งเป็น “นักข่าวหุ่นยนต์” ทำหน้าที่เขียนข่าวแทนมนุษย์ได้

ศัพท์แสงในวงการนี้เรียกว่า automated journalism หรือเรียก algorithmic journalism หรือ robot journalism ก็เรียก

ทุกวันนี้ข่าวและเนื้อหาเกือบ 1 ใน 3 ของสำนักข่าว Bloomberg ถูกผลิตโดยระบบหุ่นยนต์นี้แล้ว

โปรแกรมนี้ที่สำนักข่าวบลูมเบิร์กเรียกว่า Cyborg ซึ่งใช้ AI ช่วยนักข่าวมนุษย์ผลิตรายงานเป็นพัน ๆ ชิ้นต่อหนึ่งไตรมาสในการทำรายงานทางการเงินของบริษัทต่าง ๆ

ระบบอัตโนมัตินี้สามารถวิเคราะห็ข้อมูลจำนวนมหาศาลเกี่ยวกับผลประกอบการของบริษัทต่าง ๆ อย่างฉับพลันทันที เขียนเป็นรายงานข่าวออกมาพร้อมตัวเลขและข้อมูลที่ฝรั่งเรียกว่า facts and figures

นักข่าวธรรมดาอาจเห็นเป็นงานรูทีนที่น่าเบื่อ ไม่มีอะไรน่าท้าทาย

แต่เจ้านักข่าวหุ่นยนต์สามารถทำหน้าที่นี้แทนได้อย่างคล่องแคล่วไม่บ่นเลยแม้แต่คำเดียว

บลูมเบิร์กใช้ AI เขียนข่าวและรายงานการเงินเพื่อแข่งกับสำนักข่าวรอยเตอร์เพื่อแย่งชิงตลาดที่ต้องการความไวและความแม่นยำในเรื่องของตัวเลขและบทวิเคราะห์

นักบริหารกองทุนทั้งหลายในตลาดหุ้นที่เรียกว่า Hedge Fund ก็ใช้เทคโนโยลีล่าสุดนี้เพื่อบริการลูกค้าที่ต้องการข้อมูลและบทวิเคราะห์ที่รวดเร็วทันการ
หุ่นยนต์สามารถทำเรื่องนี้ได้เร็วกว่านักข่าวสายการเงินและหุ้นแล้วอย่างไม่ต้องสงสัย

สำนักข่าวเอพีก็ใช้ AI เขียนข่าวกีฬาโดยเฉพาะเบสบอลมาระยะหนึ่งแล้ว
วอชิงตันโพสต์ใช้ AI เขียนข่าวกีฬาฟุตบอลนักเรียน และลอสเองเจลิสไทมส์ใช้นักข่าวหุ่นยนต์รายงานข่าวแผ่นดินไหว

เมื่อเร็ว ๆ นี้บริษัท Tencent ซึ่งเป็นธุรกิจยักษ์ทางด้านอินเตอร์เน็ทเขียนโปรแกรมชื่อ Dreamwriter ที่สามารถเขียนรายงานข่าวภาษาจีนด้านการเงินยาว 916 คำภายใน 60 วินาทีโดยที่นักข่าวอาชีพคนหนึ่งยอมรับว่าอ่านข่าวชิ้นนี้แล้วไม่สามารถจะบอกได้ว่าเขียนโดยคนหรือหุ่นยนต์

หนังสือพิมพ์ The Guardian ฉบับตีพิมพ์ที่ออสเตรเลียก็กระโดดเข้าสู่วงการนี้ด้วยการใช้เทคโนโยลีใหม่นี้รายงานยอดบริจาคให้พรรคการเมืองประจำปีที่นั่น

เขาเรียกบทความนั้นว่า first machine-assisted article

คือการที่ใช้ AI ช่วยนักข่าวอาชีพเก็บข้อมูลที่มีอยู่ในระบบออนไลน์และเรียบเรียงให้เป็นบทความที่ถูกต้องแม่นยำ

นิตยสาร Forbes เพิ่งจะประกาศว่ากำลังทดสอบโปรแกรมชื่อ Berdie ที่จะช่วยนักข่าวมนุษย์ในการทำงานด้วยการเสนอ “ร่างแรก” และวาง “โครงเรื่อง” ให้นักข่าวใช้เขียนรายละเอียดของข่าวในแง่มุมวิเคราะห์ลุ่มลึกที่หุ่นยนต์ยังทำไม่ได้ดีเท่าที่ควร

การพัฒนา AI ให้ทำงานแทนนักข่าวเช่นนี้ถือเป็นการคุกคามอาชีพของนักข่าวหรือไม่?

คำตอบ ณ นาทีคือหากนักข่าวพัฒนาและปรับปรุงตัวเองตลอดเวลา ก็อาจไม่ต้องกลัวว่าจะตกงานในระยะเวลาอันใกล้นี้

แต่หากคนในแวดวงสื่อยังทำงานที่เป็นรูทีน ผลิตเนื้อหาทั่ว ๆ ไปที่ใคร ๆ ก็มี ก็ค่อนข้างจะแน่นอนว่าคนเหล่านั้นจะไม่สามารถตำแหน่งหน้าที่เดิมเอาไว้ได้
นักข่าวที่ฉลาดและรู้จักปรับตัวให้ทันกับความเปลี่ยนแปลงก็จะรู้จักใช้ AI มาช่วยงาน แต่ตัวเองก็จะต้องเพิ่มทักษะและความชาญฉลาดในการวิเคราะห์ข้อมูลที่หุ่นยนต์ยังทำไม่ได้

ผมใช้คำว่า “หุ่นยนต์ยังทำไม่ได้” แปลว่าอีกไม่ช้าไม่นาน เจ้า AI ก็จะเรียนรู้เพิ่มเติมด้วยตนเองที่เรียกว่า machine learning ทำให้มีความ “ฉลาด” มากขึ้นตามลำดับ ถึงขั้นที่อาจมาทดแทนนักข่าวได้มากขึ้นตลอดเวลา

ผมชอบที่ผู้บริหารของสำนักข่าว AP แสดงความเห็นเอาไว้ว่านักข่าวยุคดิจิตัลยังสามารถเอาชนะหุ่นยนต์ได้เพราะ

“The work of journalism is creative. It’s about curiosity, it’s about storytelling, it’s about digging and holding governments accountable, it’s critical thinking, it’s judgment – and that is where we want our journalists spending their energy.”

เขาบอกว่าหน้าที่ของสี่อสารมวลชนอาชีพเป็นเรื่องของความสร้างสรรค์

เป็นเรื่องของความอยากรู้อยากเห็น

เป็นทักษะการเล่าเรื่องอย่างน่าสนใจ

เป็นการขุดคุ้ยหาความจริง

เป็นการทำให้รัฐบาลและผู้มีอำนาจทั้งหลายต้องแสดงความรับผิดชอบต่อประชาชน

เป็นเรื่องการคิดวิเคราะห์อย่างรอบด้านและการใช้วิจารญาณ

 

          คำถามคือ

คนข่าวของเราวันนี้มีคุณสมบัติเหล่านี้เพียงพอที่จะเอาชนะหุ่นยนต์หรือไม่?